Ik groeide op in een rijtjeshuis - we woonden op een hoek- met rijtjesburen, die ook net hun eerste huis hadden gekocht en een gezin begonnen. De inrichting was sober. Als één van de kleinkinderen en omdat ik in de buurt van opa's en oma's woonde, mocht ik rekenen op veel belangstelling. Het echte opvoeden was begonnen. Mijn opa - moeders kant - had als hobby filmen en fotografie. Hierdoor heb ik veel beeldmateriaal van mijn jeugdjaren: van film tot foto, waardoor ik een goed beeld kon krijgen van mijn opvoedingtijd.

Terugkijkend en herinnerend, door beelden, was het een 'rijke' leeromgeving. Het was de tijd van liefdevol zorgen voor, waarin de vader de kost verdiende en de moeder voor de kinderen zorgde. Toen ik één jaar werd kreeg ik een bal, een po, een stapelbare toren, 1 kegel met bal en een taart. Ik zei toch: "een rijke leeromgeving!"

Net zoals bij mijn oudste zoon, gebruikten mijn ouders nog een katoenen luier, die bij elkaar werd gehouden door een veiligheidsspeld. Pampers bestonden nog niet. Hierdoor werden kinderen ook eerder zindelijk, want de training begon eerder! Nu wordt zindelijkheidstraining vooral gezien als een besparing op het luierbudget (zie ouders-online).
Kortom, wil je eens echt bezuinigen op de uitgaven, ga dan gewoon weer terug naar de katoenen luier met veiligheidsspeld. Dat scheelt honderden euro's per jaar.

Mijn opvoeding werd gekenmerkt door de drie R's., Reinheid, Rust en Regelmaat met daarbij de 3 L's: Liefde, Leiding en Leven. Nog steeds vindt men die kernbegrippen terug in tal van pedagogische settings. Ze zijn ontstaan vroeg in de vorige eeuw toen de opvoeding steeds meer op de ontwikkeling van het kind werd gericht.

Een opvoedgoeroe in mijn babytijd was dr. Benjamin Spock. Hij was zijn tijd ver vooruit en vond bv. dat ouders veel meer op hun gevoel moesten afgaan. Onterecht wordt hij geassocieerd met de ant-autoritaire opvoeding. Begrenzing achtte hij wel degelijk wenselijk. Wilt u meer weten over de opvoeding in Nederland, kijk dan ook eens hier.

"De adviezen in de opvoedingsboeken zijn tussen 1945 en 1970 gebaseerd op een duidelijk pedagogisch doel. Met opgeheven vinger wijzen de deskundigen de ouders erop hoe ze hun kind horen op te voeden. Het doel is om kinderen te begeleiden op weg naar een bestaan als waardevol lid van de samenleving. Hierover zijn de meeste auteurs het eens, ongeacht hun geloof of levensovertuiging. Dat ouders het soms moeilijk hebben met het bereiken van dit doel, maakt niet uit. Zelfopoffering hoort bij opvoeden."(bron: 037-Goede opvoeders luisteren naar deskundigen, RUG, J. Wubs, april 2004)

Je begrijpt dat er als opvoedkundige een zware taak op mijn schouders rust met als uiteindelijk doel: zelfopoffering. helaas voor die aanhangers, ik heb met die trend gebroken, o.a. door voortschrijdend inzicht.

Tegenwoordig richt de opvoeding zich op het begrip 'Hechting' en zijn er vele studie gedaan naar de hechting van kinderen en de gevolgen voor hun ontwikkeling. Prof. IJzerdoorn, ik heb z'n colleges nog gevolgd, was een pionier op dat gebied. Vroegkinderlijke problemen kunnen te maken hebben met hechtingsproblemen.
Al in 1951 was J. Bowlby (1907-1990) bezig met gehechtheidsgedrag van dieren. Hij pastte zijn theorie, de 'attachment theory' en bevindingen toe op kinderen en hun opvoeders. En ook H. Harlow deed in de 50-er jaren experimenten die tot een hechtingstheorie leidden. Pas in 1969 kwam het tot publicatie.

"De implicaties van Bowlby’s ideeën voor de ontwikkeling van kinderen en de manier waarop zij worden opgevoed zijn enorm en hebben de praktijk van de dagelijkse opvoeding ingrijpend beïnvloed. In Nederland kreeg de gehecht-heidstheorie vanaf de jaren tachtig via het werk van de Leidse hoogleraar Van IJzendoorn grote bekendheid. Het empirische en meta-analytische werk dat sinds de formulering van de gehechtheidstheorie is verricht heeft de theorie naar een hoger plan getild."
(bron: de herontdekking van de babyknuffel, F. van der Horst, kennislink.nl, januari 2009)

Hechting bepaalt ook hoe je de wereld tegemoet treedt. Hechtingsproblemen ontstaan wanneer er te weinig kwalitatieve opvoedtijd, om wat voor reden dan ook, in het kind geinvesteerd is. Vaak ontbreekt het aan regelmaat, voldoende verzorging, voldoende warm fysiek en emotioneel contact om een stevige basis te kunnen leggen. Hoe heb jij vroeger de wereld verkend?